Megan E. Freeman’ın ödüllü eseri “Yalnız”, 12 yaşındaki bir çocuğun tek başına hayatta kalma mücadelesi üzerinden modern dünyayı sorgulatıyor.
Yalnız – Gerçek anlamda yalnız…
Yaşadığımız çağın gerçekliğinde modernitenin getirdiği tüm konfora göre hayatlarımıza yön verirken bizden yitip gidenler neler diye düşündüğümüz oluyor mu? Bazı kitaplar daha sık düşünmemize neden olacak tarzda bir kurguya sahip olunca bambaşka duygularla doluyoruz.
Kitabın yazım tarzı ve hikâyesi oldukça beğeni toplamış ki ödüllere gerçekten doyamamış bir yapıt çıkmış ortaya. Beğenisi aldığı ödüllerden mi diye düşünebilirsiniz. Fakat okuduğunuzda neden bu kadar sevildiğini çok net anlayabiliyorsunuz.
Yalnız 12 yaşında bir kız çocuğunun büyüme çağında tüm ailesinden uzak hatta daha da beteri tüm insanlardan uzak kalarak hayatta kalma ve büyüme mücadelesine tanıklık ediyoruz şiir dizeleri tadında yazılmış bu hikâyede.
Okurken bu tanıklık sürecinde alınan kararların hayatımıza nasıl yön verebildiğini, moderniteye olan bağımlılığımız, internetin tüm zamanımızı çaldığı tüm açıklığıyla ortaya çıkıyor. Hepsinden önemlisi basılı kaynakların varlığı ve onlara erişimde kütüphanelerin ne kadar önemli olduğu. Diğer önemli detay dört ayaklı dostların tüm bu yalnızlık sürecinde varlığı ile güç katması.
Maddie, anne ve babası o beş yaşında iken ayrılan ve iki farklı evde büyüyen bir kız çocuğu. Her evin ayrı kuralı her evin ayrı bir dinamiği var. Üvey kardeşleri üvey annesi üvey babası ile ilişkisi bambaşka. Hepsini seviyor ve bir ergen olarak olması gerektiği gibi hayatını yaşıyor. İşte her şeyin başladığı akşam bir yalan ile tüm dünyası değişiyor.
Maddie’nin yolculuğunda kendimizi koysak. Ya da aslında ülkemizin ergen çocuklarını koysak. Onlara yaşam becerilerine yönelik ne öğrettiğimiz ya da onların neleri öğrendiğini bilemiyoruz. Eğitim sistemimizde maalesef doğa ile bağ kurduran bir eğitim müfredatı yok. Kütüphane kültürü yok. Kitap okuma deseniz o internet ile yok oldu. Şimdi her şeyi yapay zekaya soran bir kültür ortaya çıkarken düşünme yetisini de yitirecek bir nesil geliyor olabilir korkusunda eğitim yöneticileri.
Hikâyede Maddie yalnızlığa ve tüm mevsimsel süreçlere karşı hazırlık yapabiliyor. Babasının eğer kaybolduysan olduğunda yerde kal dediği doğa yürüyüşlerinden olduğu yerde kalmayı seçmesi, elektrik olmadığında ısınma sorununu çözmek için soba kullanmasını ve bilmediği tüm süreçler için kütüphaneye gidip konular hakkında kitaplar okuması kendisine çok yardımcı oluyor. En önemlisi zaman geçtikçe ve internet olmadığından çok kitap okuma şansı oluyor. Sadece bu detayı bile çocuklar ve yetişkinlerle tartışmak elzem olsa gerek diye düşünüyorum. Zamanımız olmadığı için mi kitap okumuyoruz yoksa zamanımızı başka şeylere yönelttiğimiz için mi kitap okumuyoruz? Yoksa zamanımız biz farkında olmadan çalınıyor mu?
Kitap boyunca yaşanan tehlikenin ne olduğunu bilemiyoruz. Uzaylılar mı? Nükleer bomba tehdidi mi? Yoksa küresel ısınma ile oluşan bir süreç mi? Bu konuda hep bir merak ile devam ediyoruz. Kitabın sonunda konuya açıklık getiriyor yazarı gerçi ama o ana kadar bu bilinmezliğin dozunu gerçekten iyi koruyor.
Aldığı tüm ödülleri hakkeden bir kitap Yalnız ve bu ödüllerin en ilginci “Okumaya İsteksiz Okurlar İçin En İyi Kitap” olması ergenlerin kitap okumama sorununun altını sanırım en incelikle çizen bir detay olmuş. Yazı tarzı ile şiir ve düz yazı arasında bir yerde fakat bir romanı bu kadar akıcı bir şekilde okumak inanılmaz keyifli bir deneyim. Sanırım bu tarz çok az örnek var. Yazarın en sonda verdiği bilgiler hem okuyan çocuklar hem de çocuklar için kitap yazmak isteyenlere güzel bir yol haritası için başlangıç sunuyor.
Son olarak yaşamımız bir anda değiştiğinde biz de Maddie gibi yaşama sımsıkı sarılabilecek miyiz? Karşımıza çıkan kişilere güvenebilecek miyiz? Hikâyenin en sorgulatan anlarından biri idi Maddie’nin yalnızlığında yaşadığı yere gelen kişilere güvenip güvenememesi. Hayatımız elektrik ve internet olmadan nasıl olurdu sorusunu daha sık sormamız gerektiğinde şimdiden hem kendimiz hem de çocuklar için bir yol haritası oluşturmak için harekete geçme zamanı.
Distopyaların gerçek olmadığı yarınlarımız olsun… Yaşam becerilerimiz tam olsun. Keyifli okumalar…
Yazar: Megan. E. Freeman Çeviri: Yağmur Yavaş Yayınevi: Domingo Yayınları
Düzenleme Tarihi: 04.05.2026 23:52
